Chuyển đến nội dung chính
Massage Championship World Tour

🇩🇰 Đan Mạch · Cận đại

Dẫn lưu bạch huyết bằng tay (MLD)Manuelle Lymphdrainage

Dẫn lưu bạch huyết bằng tay dùng những chuyển động nhẹ trên da và được giảng dạy trong các hệ thống, trong đó có phương pháp Vodder. Cần phân biệt quyết định lâm sàng với việc dùng các tên gọi tương tự trong thực đơn làm đẹp. Sự phù hợp đối với một bệnh lý cần được nhân viên y tế có chuyên môn đánh giá.

Massage lâm sàngBài viết chuyên sâu

Thông tin cơ bản

Nguồn gốc
🇩🇰 Đan Mạch · 🇫🇷 Pháp · 🇦🇹 Áo — Đan Mạch (Copenhagen) → Pháp (Cannes, Paris) → Áo
Thời kỳ
1932–1936（Cận đại）
Phân loại
Massage lâm sàng
Bốn động tác cơ bản
Vòng tròn tại chỗ, bơm, múc, xoay
Lực ấn và nhịp điệu
Khoảng 30–40 mmHg, đủ để da di chuyển; khoảng một giây mỗi chu kỳ, lặp lại năm đến bảy lần tại chỗ
Hướng tác động
Bắt đầu ở phía gần, cạnh các hạch, rồi tiến ra phía xa, luôn dẫn dịch về phía các hạch
Vai trò trong y khoa
Một thành phần của liệu pháp giảm phù phức hợp (CDT) cho phù bạch huyết, kết hợp với băng ép, vận động và chăm sóc da
Kỹ thuật
Bạch huyết
Bộ phận người thực hiện sử dụng
Ngón tay / Lòng bàn tay
Chất dẫn
Không dùng
Trang phục
Tiếp xúc da, phủ khăn
Nơi thực hiện
Giường massage
Thời lượng thông thường
45–60 phút
Tên gọi khác
MLD · Vodder method · Lymphatic massage · リンパマッサージ · Post-operative lymphatic drainage

Lịch sử: khởi đầu từ bệnh viêm xoang ở Cannes

Năm 1932, cặp vợ chồng người Đan Mạch Emil và Estrid Vodder, khi đang làm nhà vật lý trị liệu ở Cannes, nhận thấy các hạch bạch huyết sưng ở cổ những bệnh nhân người Anh bị viêm xoang mạn tính tái phát. Thời đó, hệ bạch huyết được giới y khoa coi là vùng “không được chạm vào”, nhưng vợ chồng Vodder đã thử nhẹ nhàng di chuyển da về phía các hạch và quan sát thấy tình trạng cải thiện.

Họ chuyển đến Paris, nghiên cứu các tài liệu giải phẫu và hệ thống hóa kỹ thuật, rồi giới thiệu “dẫn lưu bạch huyết” tại triển lãm Santé et Beauté ở Paris năm 1936. Giới y khoa tỏ ra thờ ơ, và trong một thời gian dài kéo qua cả Thế chiến thứ hai, phương pháp này chủ yếu được biết đến trong ngành thẩm mỹ.

Bước ngoặt đến vào thập niên 1960, khi bác sĩ người Đức Johannes Asdonk thử nghiệm lâm sàng kỹ thuật Vodder và báo cáo hiệu quả đối với phù bạch huyết, mở đường vào y học. Năm 1972, Trường Dr. Vodder được thành lập tại Walchsee, Áo, và việc giảng dạy quốc tế bắt đầu dưới sự hướng dẫn trực tiếp của hai vợ chồng. Emil mất năm 1986 và Estrid mất năm 1996, nhưng kỹ thuật của họ nay là một phần của tiêu chuẩn quốc tế trong điều trị phù bạch huyết.

Lý thuyết: hệ bạch huyết và sinh lý học của sự nhẹ nhàng

Việc giảng dạy MLD bao gồm những chuyển động nhẹ trên da và nhịp điệu. Có nhiều hệ thống, trong đó có phương pháp Vodder, và quá trình đào tạo cũng như phạm vi hành nghề là điều quan trọng.

Giới thiệu giải phẫu hệ bạch huyết là việc khác với xác định tác dụng của một can thiệp cụ thể. Những quy tắc đơn giản như “ấn mạnh sẽ phản tác dụng” hay “chạm nhẹ thì an toàn cho mọi người” không thể thay thế cho đánh giá lâm sàng từng cá nhân.

Trang này không cung cấp sơ đồ minh họa hay hướng dẫn để tái hiện các đường bạch huyết hoặc hướng trị liệu.

Phát triển: y học, thẩm mỹ, spa

Trong y học, MLD được xác lập như một thành phần của liệu pháp giảm phù phức hợp (CDT) cho phù bạch huyết, tình trạng sưng mạn tính xảy ra chẳng hạn sau khi nạo vét hạch nách trong ung thư vú. CDT kết hợp MLD với băng ép (băng quấn, đồ ép), vận động và chăm sóc da, và sự kết hợp này được đánh giá cao hơn MLD đơn thuần. Tại Đức, vợ chồng Földi xây dựng trường phái riêng trên nền kỹ thuật Vodder, và Phòng khám Földi là một trong những trung tâm của ngành bạch huyết học.

Trong thẩm mỹ, MLD được dùng rộng rãi cho tình trạng mặt sưng phù, hồi phục sau sưng và bầm tím do phẫu thuật thẩm mỹ, và trong các thực đơn “định hình cơ thể”. Thập niên 2010, những biến thể như phương pháp Renata França của Brazil, dựa trên nguyên lý MLD nhưng dùng lực mạnh hơn và hứa hẹn thay đổi đường nét thấy rõ, trở thành trào lưu toàn cầu. Chúng khác MLD cổ điển về lực ấn và nhịp điệu và cần được phân biệt với MLD y khoa.

Về đào tạo, Trường Dr. Vodder, Trường Földi và các hội bạch huyết học quốc gia tổ chức các chương trình cấp chứng chỉ, với các lộ trình riêng cho nhân viên y tế và người trị liệu.

Dẫn lưu bạch huyết ngày nay

Chương trình đào tạo MLD đề cập đến cách chạm nhẹ và chuyển động của da. Một phần giới thiệu chung không đủ để tái hiện trình tự, vùng tác động hay lực ấn của nó.

Trong bối cảnh y khoa, MLD có thể là một phần của liệu pháp giảm phù phức hợp (CDT), cùng với băng ép, vận động và chăm sóc da. Không nên nhầm lẫn các mô tả về điều trị phối hợp với tác dụng của MLD đơn thuần hay các dịch vụ làm đẹp có tên tương tự.

Bách khoa này không lựa chọn phương pháp điều trị cho phù bạch huyết hay sưng sau phẫu thuật. Sự phù hợp và chống chỉ định cần được đánh giá bởi nhân viên y tế có chuyên môn đang chăm sóc cho người đó.

Thủ pháp tiêu biểu

Phần mô tả giới thiệu cách chạm, không phải hướng dẫn để làm theo. Cách thực hành khác nhau tùy trường phái, người thực hiện và người nhận.

  • Vòng tròn tại chỗ (phương pháp Vodder)

    Di chuyển da theo vòng tròn bằng bụng ngón tay; có pha tác động và pha nghỉ.

  • Bơm (phương pháp Vodder)

    Lòng bàn tay chuyển động theo hình elip để dẫn lưu tay chân.

  • Múc (phương pháp Vodder)

    Động tác xoay bàn tay như múc, dùng cho cẳng tay và cẳng chân.

  • Xoay (phương pháp Vodder)

    Bàn tay xoay tròn cho các bề mặt rộng của thân mình.

Một ví dụ về buổi trị liệu

Một ví dụ coi trọng việc trao đổi và sự đồng ý của người nhận. Thời lượng và trình tự không phải đáp án cố định, cũng không phải hướng dẫn tự thực hiện.

  1. Tư vấn và sàng lọc

    Tình trạng nhiễm trùng, huyết khối, tim và thận.

  2. Kỹ thuật vùng cổ (theo đào tạo và đánh giá từng người)

    Một số chương trình có chạm vùng cổ. Đây không phải lời hứa “mở góc tĩnh mạch” hay hướng dẫn tự trị liệu.

  3. Các hạch của vùng mục tiêu

    Nách hoặc bẹn.

  4. Từ gần đến xa

    Luôn dẫn lưu về phía các hạch.

  5. Kết thúc nhẹ nhàng

    Người nhận thường đã ngủ.

Liên hệ với giải đấu

Điểm thi đấu đánh giá phần trình diễn theo luật của giải đó, không phải xếp hạng giá trị của kỹ thuật hay văn hóa. Vui lòng xem luật thi chính thức để biết điều kiện tham gia và tiêu chí chấm điểm.

Hạng mục oil

Luật thi và tiêu chí chấm điểm của hạng mục này →Kỹ thuật liên quan đến hạng mục này →Xem kết quả chính thức của giải →Gặp gỡ ban giám khảo →Xem thông tin hội thảo →

Các hình thức và trường phái liên quan

Câu hỏi thường gặp

Q.“Massage bạch huyết” và dẫn lưu bạch huyết có giống nhau không?

Phần lớn những gì được gọi là “massage bạch huyết”, đặc biệt ở Nhật Bản, dùng lực mạnh hơn MLD và ít nghiêm ngặt hơn về hướng và trình tự. MLD theo Vodder là một kỹ thuật y khoa với lực ấn vừa đủ làm da di chuyển và trình tự cố định bắt đầu từ cổ.

Q.Nó có thực sự hiệu quả không?

MLD lâm sàng có thể được cân nhắc trong liệu pháp giảm phù phức hợp. Một phác đồ phối hợp không tương đương với MLD đơn thuần hay một dịch vụ làm đẹp. Bách khoa này không đánh giá sự phù hợp đối với triệu chứng; hãy hỏi những nhân viên y tế đang chăm sóc cho bạn.

Q.Vì sao lại nhẹ đến vậy?

Cách chạm nhẹ là một đặc điểm được giảng dạy trong hệ thống này, nhưng chỉ riêng lực ấn không xác lập được tác dụng hay độ an toàn. Vùng tác động, trình tự và sự phù hợp trong công việc lâm sàng đòi hỏi đánh giá chuyên môn.

Q.Ai không nên nhận MLD?

Nhiễm trùng cấp, bệnh ác tính chưa điều trị, huyết khối tĩnh mạch sâu cấp, suy tim mất bù và suy thận cấp là chống chỉ định; MLD trong y khoa được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ.

Thuật ngữ

毛細リンパ管Initial lymphatics
Những mạch bạch huyết đầu tiên nằm ngay dưới da, thành mỏng và được mở ra nhờ chuyển động xung quanh.
静脈角Venous angle
Nơi bạch huyết đổ vào tĩnh mạch phía trên xương đòn; điểm trị liệu đầu tiên của MLD.
複合的理学療法（CDT）Complex decongestive therapy
Phác đồ điều trị phù bạch huyết kết hợp MLD, băng ép, vận động và chăm sóc da.

Nguồn và tài liệu tham khảo

Bài viết dựa trên các nguồn sơ cấp, cơ quan chính thức, tài liệu học thuật và tổ chức sau đây.

  1. [1]Dr. Vodder School International (Walchsee, Austria) — history and method(mở trong thẻ mới)Tổ chức
  2. [2]Wittlinger, H. & G. Dr. Vodder's Manual Lymph Drainage: A Practical Guide. Thieme.Sách
  3. [3]International Society of Lymphology. The diagnosis and treatment of peripheral lymphedema: Consensus Document. Lymphology.Học thuật
  4. [4]Földi, M. & Földi, E. Földi's Textbook of Lymphology. Elsevier.Sách
  5. [5]Dr. Vodder School — Basic course (four basic movements)(mở trong thẻ mới)Tổ chức

Về bài viết này

Biên soạn từ các tài liệu đã công bố. Việc dẫn nguồn không có nghĩa là cộng đồng hay chuyên gia đã thẩm định xong, cũng không có nghĩa là công dụng đã được chứng minh. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến của những người thực hành về tên gọi, mô tả, bổ sung và đính chính.

Gửi ý kiến hoặc đính chính
Biên soạn
Massage Championship World Tour
Cập nhật lần cuối

Hình minh họa riêng cho từng kỹ thuật chỉ được đăng sau khi kiểm tra nội dung, nguồn và điều kiện sử dụng. Hình minh họa do AI tạo được ghi rõ là để giải thích, không bao giờ được trình bày như ảnh tư liệu về con người, phỏng vấn hay buổi trị liệu.

Kỹ thuật liên quan