Chuyển đến nội dung chính

🇮🇳 Kerala (Ấn Độ) · Cổ đại

Massage Ayurveda (Abhyanga)अभ्यङ्ग (Abhyaṅga)

Kỹ thuật dùng tay với dầu trong Ayurveda, gồm thoa dầu, vuốt và nhào nặn. Vai trò của nó khác nhau giữa thói quen chăm sóc trong gia đình, cơ sở chuyên môn và spa. Các khái niệm như dosha được trình bày như những cách lý giải trong truyền thống ấy.

Hệ thống y học cổ truyềnBài viết chuyên sâu

Thông tin cơ bản

Nguồn gốc
🇮🇳 Kerala (Ấn Độ) · 🇮🇳 Ấn Độ · 🇱🇰 Sri Lanka — Ấn Độ (Kerala và các vùng khác) và Sri Lanka
Thời kỳ
Những thế kỷ cuối TCN đến khoảng thế kỷ 2 CN (Charaka Samhita)(Cổ đại)
Phân loại
Hệ thống y học cổ truyền
Nền tảng lý thuyết
Ba dosha (vata, pitta, kapha), 107 điểm marma, snehana (phép dùng dầu)
Sách kinh điển
Charaka Samhita, Sushruta Samhita, Ashtanga Hridaya
Các loại dầu
Nền dầu mè; các công thức dầu thuốc như Dhanwantharam, Ksheerabala, Mahanarayana
Địa vị chính thức
Thuộc Bộ AYUSH của Ấn Độ; bác sĩ Ayurveda có bằng BAMS đào tạo năm năm rưỡi
Các liệu trình liên quan
Shirodhara (dòng dầu chảy lên trán), pizhichil (tắm dầu), kizhi (túi chườm thảo dược), udvartana (massage bằng bột)
Kỹ thuật
Dầu / Thảo dược / Nhiệt
Bộ phận người thực hiện sử dụng
Lòng bàn tay / Ngón tay
Chất dẫn
Dầu
Trang phục
Tiếp xúc da, phủ khăn
Nơi thực hiện
Giường massage
Thời lượng thông thường
45–90 phút
Tên gọi khác
Abhyanga · Ayurvedic oil massage · Kerala massage · Snehana · Vishesh

Lịch sử: từ các bộ Samhita đến Kerala

Ayurveda (“tri thức về sự sống”) là một trong những hệ thống y học cổ xưa nhất thế giới, đặt nền trên Charaka Samhita (nội khoa) và Sushruta Samhita (ngoại khoa), vốn hình thành qua nhiều lớp từ những thế kỷ cuối TCN đến những thế kỷ đầu CN (các văn bản còn lại đã qua nhiều lần biên soạn về sau). Cả hai đều mô tả chi tiết abhyanga (xoa dầu) như một phần của chế độ sinh hoạt hằng ngày, dinacharya, và như bước chuẩn bị cho điều trị. Charaka dạy rằng người thực hiện abhyanga mỗi ngày ít bị tuổi già, mệt mỏi hay rối loạn vata làm phiền; Sushruta xác định 107 marma, những điểm trọng yếu nơi năng lượng sống hội tụ.

Ashtanga Hridaya của Vagbhata vào khoảng thế kỷ 7, một giáo trình súc tích hệ thống hóa các tác phẩm trước đó, đặc biệt được coi trọng ở Kerala, miền nam Ấn Độ. Với khí hậu ấm ẩm và thảo dược dồi dào, Kerala trở thành vùng mà các liệu pháp dầu của Ayurveda phát triển xa nhất. Tại đây, hệ thống chữa trị của võ thuật kalaripayattu (kalari chikitsa) làm sắc bén tri thức thực hành về marma, và hình thành một truyền thống trong đó người trị liệu đồng thời là võ sư.

Dưới thời thuộc địa, y học phương Tây trở thành trung tâm của hệ thống và Ayurveda bị đẩy ra bên lề, nhưng sau khi độc lập vào thế kỷ 20, chính phủ Ấn Độ đã trao cho y học cổ truyền vị thế chính thức với đào tạo đại học và cấp phép hành nghề, đỉnh điểm là việc thành lập Bộ AYUSH năm 2014.

Lý thuyết và nghi lễ: dosha, marma, sneha

Abhyanga kết hợp việc thoa dầu với kỹ thuật dùng tay trong Ayurveda. Việc chăm sóc trong gia đình và công việc ở cơ sở chuyên môn có thể khác nhau về nội dung lẫn vai trò của người thực hiện.

Vata, pitta và kapha là những thuật ngữ lý thuyết được dùng trong truyền thống y học ấy để hiểu về cơ thể và đời sống hằng ngày. Trang này không biến những cách lý giải đó thành chẩn đoán triệu chứng hay hướng dẫn tự chọn dầu. Việc chọn dầu được cân nhắc trong khuôn khổ đào tạo liên quan và hoàn cảnh của từng người.

Trị liệu hai người và lời cầu nguyện là đặc điểm của một số môi trường, chứ không phải yêu cầu đối với mọi thực hành. Shirodhara và kizhi là những liệu trình có liên quan nhưng riêng biệt, không phải kỹ thuật bắt buộc của abhyanga.

Phát triển: các liệu trình Kerala và spa

Tại Kerala, một họ liệu pháp dầu được hệ thống hóa xoay quanh abhyanga: pizhichil (rưới dầu ấm liên tục khắp cơ thể), shirodhara (dòng dầu mảnh chảy lên trán), kizhi (dùng túi vải đựng thảo dược, gạo hoặc bột để ấn, đập), udvartana (massage khô bằng bột thảo dược) và kati basti (giữ một vũng dầu trên vùng thắt lưng), kết hợp trước và sau panchakarma, năm phép thanh lọc.

Ayurveda được giới thiệu ở phương Tây từ thập niên 1970, và từ thập niên 1990 Kerala nổi tiếng quốc tế như điểm đến của “du lịch Ayurveda”. Bang này cấp chứng nhận cho các trung tâm trị liệu, và các kỳ lưu trú panchakarma hai đến ba tuần cho khách nước ngoài đã trở thành một ngành công nghiệp. Đồng thời, shirodhara và abhyanga trở thành dịch vụ quen thuộc của các spa trên thế giới, lan rộng như những liệu trình thư giãn bên ngoài bối cảnh y học của chúng.

Sri Lanka có truyền thống Ayurveda riêng, với một bộ chuyên trách y học bản địa, và quá trình thể chế hóa đã tiến triển khắp Nam Á.

Abhyanga ngày nay

Abhyanga có những vai trò khác nhau trong thói quen chăm sóc gia đình, cơ sở chuyên môn và spa. Một số hình thức có hai người thực hiện, nhưng số đôi tay hay lượng dầu không phải thước đo giá trị.

Tìm hiểu các cách lý giải truyền thống là việc khác với chẩn đoán thể tạng hay bệnh tật của một người. Hãy trao đổi trước về dầu, mùi hương, nhiệt độ, trang phục và khăn phủ, và hỏi ý kiến chuyên môn phù hợp về dị ứng hay các lo ngại sức khỏe. Bách khoa này không hứa hẹn lợi ích đối với triệu chứng cụ thể nào.

Thủ pháp tiêu biểu

Phần mô tả giới thiệu cách chạm, không phải hướng dẫn để làm theo. Cách thực hành khác nhau tùy trường phái, người thực hiện và người nhận.

  • Thoa dầu (trong khuôn khổ snehana)

    Snehana là một khái niệm rộng hơn về phép dùng dầu, không đơn thuần là tên của động tác rưới dầu.

  • Vuốt dài dọc các xương dài

    Vuốt dọc các xương dài của tay và chân, theo chiều mọc của lông (anuloma).

  • Xoa tròn quanh khớp

    Xoa vòng quanh vai, khuỷu tay, đầu gối và mắt cá; nhẹ nhàng quanh các marma.

  • Phối hợp hai người thực hiện (một hình thức)

    Hai người trị liệu ở hai bên thực hiện động tác đối xứng như soi gương.

  • Shirodhara (liệu trình đi kèm)

    Một dòng dầu ấm mảnh chảy xuống giữa trán; không phải động tác massage mà là liệu trình thường đi kèm với abhyanga.

  • Kizhi (liệu pháp túi chườm liên quan)

    Một liệu pháp liên quan dùng các túi đựng nguyên liệu như cây cỏ; không phải kỹ thuật bắt buộc trong mọi buổi abhyanga.

Một ví dụ về buổi trị liệu

Một ví dụ coi trọng việc trao đổi và sự đồng ý của người nhận. Thời lượng và trình tự không phải đáp án cố định, cũng không phải hướng dẫn tự thực hiện.

  1. Đánh giá thể tạng và tình trạng; chọn dầu

    Chỉ định theo dosha và mùa.

  2. Cầu nguyện và thoa dầu lên đầu

    Rưới dầu lên đỉnh đầu; nhào da đầu.

  3. Toàn thân qua các tư thế ngồi, nằm ngửa, nằm nghiêng và nằm sấp

    Phong cách Kerala chuyển qua bảy tư thế với hai người trị liệu làm đồng bộ.

  4. Nghỉ để dầu thấm

    Đôi khi tiếp theo là swedana (xông cho ra mồ hôi).

  5. Tắm thảo dược để làm sạch dầu

    Rửa bằng nước sắc thảo dược ấm hoặc bột đậu xanh.

Liên hệ với giải đấu

Điểm thi đấu đánh giá phần trình diễn theo luật của giải đó, không phải xếp hạng giá trị của kỹ thuật hay văn hóa. Vui lòng xem luật thi chính thức để biết điều kiện tham gia và tiêu chí chấm điểm.

Các hình thức và trường phái liên quan

Câu hỏi thường gặp

Q.Abhyanga và “massage Ayurveda” có giống nhau không?

Abhyanga là một thực hành dùng dầu trong Ayurveda, không phải từ đồng nghĩa với mọi dịch vụ được gọi là massage Ayurveda. Nội dung và vai trò người thực hiện khác nhau giữa chăm sóc trong gia đình, spa và môi trường y tế, vì vậy hãy hỏi về dịch vụ cụ thể.

Q.Dosha là gì?

Vata, pitta và kapha là những khái niệm dùng trong lý thuyết Ayurveda để giải thích về cơ thể và sức khỏe. Chúng không phải chẩn đoán của y học hiện đại và không nên chỉ dựa vào chúng để xác định một người mắc bệnh gì hay nên nhận chăm sóc nào.

Q.Vì sao có hai người trị liệu?

Một số hình thức phối hợp hai người thực hiện, số khác chỉ dùng một người. Cách làm của nơi cung cấp và mong muốn của người nhận mới là điều quan trọng. Ở đây chưa xác lập được mối liên hệ nguồn gốc trực tiếp với hạng mục nhiều tay của giải đấu.

Q.Dầu có được rửa sạch không?

Theo truyền thống, sau thời gian nghỉ để dầu thấm, dầu được rửa sạch bằng nước sắc thảo dược hoặc bột đậu xanh; spa có thể lau bằng khăn ấm.

Thuật ngữ

ドーシャDoṣa
Ba nguyên lý của năng lượng sống: vata, pitta, kapha.
マルマMarma
107 điểm trọng yếu do Sushruta xác định.
スネーハナSnehana
Phép dùng dầu; liệu trình chuẩn bị bằng cách thoa hoặc uống dầu.
パンチャカルマPañcakarma
Năm phép thanh lọc; abhyanga là bước chuẩn bị cho chúng.
ディナチャリヤDinacaryā
Chế độ sinh hoạt hằng ngày.

Nguồn và tài liệu tham khảo

Bài viết dựa trên các nguồn sơ cấp, cơ quan chính thức, tài liệu học thuật và tổ chức sau đây.

  1. [1]Charaka Samhita, Sutrasthana ch. 5 (Matrashitiya) — on abhyanga in the daily regimenNguồn sơ cấp
  2. [2]Sushruta Samhita, Sharirasthana — the 107 marmaNguồn sơ cấp
  3. [3]Ministry of AYUSH, Government of India(mở trong thẻ mới)Cơ quan chính thức
  4. [4]Central Council for Research in Ayurvedic Sciences (CCRAS)Cơ quan chính thức
  5. [5]Lad, Vasant. Textbook of Ayurveda. The Ayurvedic Press.Sách
  6. [6]Kerala Tourism — Abhyanga Snehana (practice context)(mở trong thẻ mới)Cơ quan chính thức

Về bài viết này

Biên soạn từ các tài liệu đã công bố. Việc dẫn nguồn không có nghĩa là cộng đồng hay chuyên gia đã thẩm định xong, cũng không có nghĩa là công dụng đã được chứng minh. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến của những người thực hành về tên gọi, mô tả, bổ sung và đính chính.

Gửi ý kiến hoặc đính chính
Biên soạn
Massage Championship World Tour
Cập nhật lần cuối

Hình minh họa riêng cho từng kỹ thuật chỉ được đăng sau khi kiểm tra nội dung, nguồn và điều kiện sử dụng. Hình minh họa do AI tạo được ghi rõ là để giải thích, không bao giờ được trình bày như ảnh tư liệu về con người, phỏng vấn hay buổi trị liệu.

Kỹ thuật liên quan