Chuyển đến nội dung chính
Massage Championship World Tour

🇸🇪 Thụy Điển · Cận đại

Massage Thụy ĐiểnKlassisk massage

Massage Thụy Điển, hay massage cổ điển, được hệ thống hóa ở châu Âu và lan rộng qua nhiều môi trường đào tạo và spa khác nhau. Các thuật ngữ như effleurage và pétrissage mô tả động tác vuốt trượt, nhào nặn và chà xát. Bộ từ vựng này không phải khung chung để mô tả hay đánh giá mọi truyền thống massage.

Trị liệu cơ thể hiện đạiMassage lâm sàngBài viết chuyên sâu

Thông tin cơ bản

Nguồn gốc
🇸🇪 Thụy Điển · 🇳🇱 Hà Lan — Thụy Điển (Stockholm) và Hà Lan (Amsterdam)
Thời kỳ
Thế kỷ 19 (1813–thập niên 1870)（Cận đại）
Phân loại
Trị liệu cơ thể hiện đại / Massage lâm sàng
Năm động tác cơ bản
Effleurage (vuốt trượt), pétrissage (nhào nặn), friction (chà xát), tapotement (gõ), vibration (rung)
Hướng tác động
Hướng tâm (từ ngoại vi về tim), theo chiều hồi lưu của tĩnh mạch và bạch huyết
Hai người sáng lập
Pehr Henrik Ling (1776–1839, thể dục) và Johann Georg Mezger (1838–1909, người đặt tên cho các động tác)
Về tên gọi
“Thụy Điển” là cách gọi của thế giới nói tiếng Anh; phần lớn châu Âu gọi là “massage cổ điển”
Kỹ thuật
Dầu / Ấn / Gõ
Bộ phận người thực hiện sử dụng
Lòng bàn tay / Ngón cái / Ngón tay / Cẳng tay
Chất dẫn
Dầu
Trang phục
Tiếp xúc da, phủ khăn
Nơi thực hiện
Giường massage
Thời lượng thông thường
50–90 phút
Tên gọi khác
Classic massage · Classical massage · Klassische Massage · Massage classique · オイルマッサージ

Lịch sử: thể dục của Ling và các động tác của Mezger

Tên gọi “massage Thụy Điển” có nguồn gốc khá rắc rối. Pehr Henrik Ling (1776–1839), một người Thụy Điển nghiên cứu vận động cơ thể với tư cách thầy dạy kiếm thuật, thành lập Học viện Thể dục Trung ương Hoàng gia tại Stockholm năm 1813 và giảng dạy “thể dục y học”. Hệ thống của ông kết hợp vận động chủ động, vận động thụ động và vận động chống lại sức cản của người trợ giúp; các động tác massage bằng tay như ta biết ngày nay không phải là cốt lõi của nó.

Trong khi đó, bác sĩ người Hà Lan Johann Georg Mezger (1838–1909) hệ thống hóa các kỹ thuật dùng tay để điều trị bong gân và các chấn thương tương tự vào thập niên 1860 và 1870, và đặt tên cho chúng bằng tiếng Pháp, ngôn ngữ chung của y học thời đó: effleurage (vuốt trượt), pétrissage (nhào nặn), friction (chà xát) và tapotement (gõ). Những tên gọi này được giới y khoa chấp nhận và trở thành nền tảng để các bác sĩ châu Âu học “massage” như một phương pháp điều trị.

Khi học trò của Ling phổ biến “liệu pháp vận động Thụy Điển” ở Anh và Mỹ, các động tác của Mezger cũng đi theo, và tại Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ 19, hai thứ được gộp chung dưới tên “massage Thụy Điển”. Trớ trêu thay, ngay tại Thụy Điển, liệu pháp này đến nay vẫn được gọi là “massage cổ điển”.

Lý thuyết: các động tác dựa trên giải phẫu và sinh lý học

Việc giảng dạy massage Thụy Điển dùng các tên như effleurage (vuốt trượt), pétrissage (nhào nặn), friction (chà xát), tapotement (gõ) và vibration (rung). Đây là bộ từ vựng của một hệ thống, không phải tiêu chuẩn để chấm điểm thực hành của các nền văn hóa khác.

Không thể phân chia gọn gàng cách giải thích theo giải phẫu và quan niệm truyền thống về cơ thể theo quốc gia hay khu vực. Mỗi thứ đều thuộc về những bối cảnh giáo dục và đời sống cụ thể.

Trong buổi trị liệu, vùng được chạm, tốc độ, lực ấn và dầu được trao đổi với người nhận. Cùng một động tác có tên gọi riêng vẫn có thể mang lại cảm giác khác nhau cho mỗi người.

Phát triển: từ y học đến spa

Nửa đầu thế kỷ 20, massage nằm trong y học như một phần của vật lý trị liệu. Việc phục hồi chức năng cho thương binh trong Thế chiến thứ nhất đã tổ chức những người làm massage thành một nghề ở Anh và Mỹ; tên gọi mà Hội Nữ Nhân viên Massage được Đào tạo của Anh (thành lập năm 1894) mang khi nhận hiến chương hoàng gia năm 1920, Hội Massage và Thể dục Y học Hoàng gia (nay là Hội Vật lý Trị liệu Hoàng gia), cho thấy nó kế thừa cả dòng Ling lẫn dòng Mezger.

Sau Thế chiến thứ hai, khi vật lý trị liệu chuyển sang vận động trị liệu và các phương thức điện – vật lý, massage rời khỏi trung tâm y học và từ thập niên 1970 phát triển trong lĩnh vực thư giãn, wellness và spa. Tại Hoa Kỳ, việc cấp phép cho người trị liệu massage được thiết lập theo từng bang trong thập niên 1980 và 1990, với massage Thụy Điển là môn nền tảng của chương trình đào tạo.

Cùng thời kỳ, những phong cách mới như Esalen ở California phát triển trên bộ từ vựng Thụy Điển nhưng đề cao dòng chảy và sự hiện diện, còn massage mô sâu và massage thể thao có được tên gọi riêng.

Massage Thụy Điển ngày nay

Tên gọi massage Thụy Điển được dùng trong nhiều môi trường spa và đào tạo khác nhau. Một số hình thức dùng dầu hoặc kem dưỡng, và việc phủ khăn được giảng dạy cùng với cách trao đổi về vùng được chạm.

Người nhận có thể tự quyết định về trang phục, những vùng không muốn được chạm, lực ấn và việc trò chuyện. Thời lượng và trình tự được mô tả chỉ là ví dụ, không phải yêu cầu cố định.

Bách khoa này không xếp hạng lợi ích đối với triệu chứng hay so sánh hơn kém giữa các thực hành. Các nghiên cứu khác nhau về đối tượng, phương pháp và thời gian; không thể khái quát một báo cáo cho tất cả mọi người. Hãy hỏi ý kiến nhân viên y tế có chuyên môn phù hợp về triệu chứng hoặc điều trị.

Thủ pháp tiêu biểu

Phần mô tả giới thiệu cách chạm, không phải hướng dẫn để làm theo. Cách thực hành khác nhau tùy trường phái, người thực hiện và người nhận.

  • Effleurage

    Vuốt trượt bằng cả lòng bàn tay; nền tảng của buổi trị liệu, nối kết các động tác khác.

  • Pétrissage

    Nâng, vắt và lăn cơ; kiểu nhào nặn khuyến khích lưu thông máu ở sâu.

  • Friction

    Những chuyển động tròn nhỏ hoặc ngang thớ bằng ngón tay hoặc ngón cái cho gân, dây chằng và chỗ dính.

  • Tapotement

    Gõ nhịp nhàng bằng cạnh bàn tay, bàn tay khum hoặc nắm tay.

  • Vibration

    Những chuyển động rung nhỏ trong khi vẫn giữ tiếp xúc, điều chỉnh theo mong muốn của người nhận.

  • Phủ khăn

    Dùng khăn che phủ mọi vùng trừ vùng đang được trị liệu; một kỹ năng bảo vệ phẩm giá, giữ ấm và vệ sinh.

Một ví dụ về buổi trị liệu

Một ví dụ coi trọng việc trao đổi và sự đồng ý của người nhận. Thời lượng và trình tự không phải đáp án cố định, cũng không phải hướng dẫn tự thực hiện.

  1. Tư vấn, đồng ý, phủ khăn

    Kiểm tra chống chỉ định; thống nhất phạm vi trị liệu.

  2. Mặt sau cơ thể: làm ấm bằng effleurage

    Chân rồi đến lưng, theo hướng tâm.

  3. Pétrissage và friction

    Thêm độ sâu ở những chỗ căng nhất.

  4. Mặt trước: chân, tay, vai, cổ

    Xây dựng bằng cùng bộ từ vựng.

  5. Kết thúc bằng tapotement hoặc effleurage nhẹ nhàng

    Chọn theo mục đích: kích thích hay làm dịu.

Liên hệ với giải đấu

Điểm thi đấu đánh giá phần trình diễn theo luật của giải đó, không phải xếp hạng giá trị của kỹ thuật hay văn hóa. Vui lòng xem luật thi chính thức để biết điều kiện tham gia và tiêu chí chấm điểm.

Hạng mục oil

Luật thi và tiêu chí chấm điểm của hạng mục này →Kỹ thuật liên quan đến hạng mục này →Xem kết quả chính thức của giải →Gặp gỡ ban giám khảo →Xem thông tin hội thảo →

Các hình thức và trường phái liên quan

Câu hỏi thường gặp

Q.Massage Thụy Điển có ra đời ở Thụy Điển không?

Chỉ đúng một nửa. Thể dục y học do Ling sáng lập ở Thụy Điển, nhưng các động tác massage như được thực hành ngày nay lại do bác sĩ người Hà Lan Mezger hệ thống hóa và đặt tên. Hai thứ cùng đến Anh và Mỹ, nơi tên gọi “Thụy Điển” được dùng cố định; còn ở Thụy Điển người ta gọi là “massage cổ điển”.

Q.Đây là thư giãn hay điều trị?

Bách khoa này không xếp hạng lợi ích đối với triệu chứng hay so sánh hơn kém giữa các thực hành. Các nghiên cứu khác nhau về đối tượng, phương pháp và thời gian; không thể khái quát một báo cáo cho tất cả mọi người. Hãy hỏi ý kiến nhân viên y tế có chuyên môn phù hợp về triệu chứng hoặc điều trị.

Q.Lực ấn mạnh đến mức nào?

Lực ấn được trao đổi dựa trên mong muốn và hoàn cảnh của người nhận. Tên gọi không quyết định cường độ; massage mô sâu không đơn giản là từ đồng nghĩa với massage mạnh tay.

Q.Còn trang phục thì sao?

Hãy trao đổi trước về trang phục, khăn phủ và vùng được chạm. Việc dùng dầu không có nghĩa là đồng ý cởi đồ ngoài mong muốn. Bạn có thể thay đổi lựa chọn của mình trong buổi trị liệu.

Thuật ngữ

エフルラージュEffleurage
Vuốt trượt; động tác cơ bản bằng lòng bàn tay.
ペトリサージュPétrissage
Nhào nặn; nâng và vắt cơ.
タポートマンTapotement
Gõ; vỗ nhịp nhàng.
求心性Centripetal
Hướng từ ngoại vi về phía tim.
ドレーピングDraping
Dùng khăn che phủ mọi vùng trừ vùng đang được trị liệu.

Nguồn và tài liệu tham khảo

Bài viết dựa trên các nguồn sơ cấp, cơ quan chính thức, tài liệu học thuật và tổ chức sau đây.

  1. [1]Ling, Pehr Henrik. Gymnastikens allmänna grunder (General Principles of Gymnastics), 1834–40.Nguồn sơ cấp
  2. [2]Mezger, Johann Georg. De behandeling van distorsio pedis met massage (dissertation, Leiden, 1868).Nguồn sơ cấp
  3. [3]Calvert, Robert Noah. The History of Massage: An Illustrated Survey from around the World. Healing Arts Press, 2002.Sách
  4. [4]Chartered Society of Physiotherapy (UK) — history of the Society of Trained Masseuses (1894)Tổ chức
  5. [5]Furlan, A.D. et al. Massage for low-back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015.Học thuật

Về bài viết này

Biên soạn từ các tài liệu đã công bố. Việc dẫn nguồn không có nghĩa là cộng đồng hay chuyên gia đã thẩm định xong, cũng không có nghĩa là công dụng đã được chứng minh. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến của những người thực hành về tên gọi, mô tả, bổ sung và đính chính.

Gửi ý kiến hoặc đính chính
Biên soạn
Massage Championship World Tour
Cập nhật lần cuối

Hình minh họa riêng cho từng kỹ thuật chỉ được đăng sau khi kiểm tra nội dung, nguồn và điều kiện sử dụng. Hình minh họa do AI tạo được ghi rõ là để giải thích, không bao giờ được trình bày như ảnh tư liệu về con người, phỏng vấn hay buổi trị liệu.

Kỹ thuật liên quan