Chuyển đến nội dung chính
Massage Championship World Tour

🇹🇭 Thái Lan · Cổ đại

Massage Thái (Nuad Thai)นวดไทย / นวดแผนโบราณ

Nuad Thai là tên gọi của massage Thái truyền thống. Phương pháp này có thể kết hợp ấn qua lớp quần áo với kéo giãn có hỗ trợ. Sen là khái niệm thuộc cách hiểu truyền thống về cơ thể; cách thực hành khác nhau tùy trường phái và bối cảnh.

Hệ thống y học cổ truyềnMassage truyền thốngBài viết chuyên sâu

Thông tin cơ bản

Nguồn gốc
🇹🇭 Thái Lan — Thái Lan (Bangkok, chùa Wat Pho / Chiang Mai)
Thời kỳ
Một truyền thống sống của Thái Lan（Cổ đại）
Phân loại
Hệ thống y học cổ truyền / Massage truyền thống
Tên gọi chính
Nuad Thai (นวดไทย), cũng là tên được dùng trong danh hiệu UNESCO ghi danh năm 2019.
Tên gọi khác
Nuad Phaen Boran và Nuad Boran cũng được sử dụng; cách phiên âm sang tiếng Nhật không thống nhất.
Quan niệm truyền thống về cơ thể
Sen là một phần của cách lý giải truyền thống về cơ thể, không phải bản đồ giải phẫu của dây thần kinh hay mạch máu.
Phong cách và việc học
Phong cách cung đình và phong cách dân gian là những cách phân biệt thường dùng. Chỉ riêng yếu tố địa lý không quyết định lực ấn hay động tác.
Kỹ thuật
Ấn / Kéo giãn / Thảo dược
Bộ phận người thực hiện sử dụng
Ngón cái / Lòng bàn tay / Khuỷu tay / Đầu gối / Bàn chân
Chất dẫn
Không dùng
Trang phục
Mặc quần áo
Nơi thực hiện
Đệm
Thời lượng thông thường
60–120 phút
Tên gọi khác
Nuad Thai · Nuat Thai · Nuad Boran · Nuad Phaen Boran · Nuat Phaen Boran · Thai Yoga Massage · ヌアッドタイ · ヌアットタイ · ヌアタイ · ヌアボーラン · ヌァボーラン · ヌアッドボーラン · タイ式マッサージ

Lịch sử: lần theo truyền thuyết và tư liệu

Nuad Thai bao gồm cả sự chăm sóc được truyền lại trong gia đình, cộng đồng lẫn tri thức được giảng dạy ở trường. Không nên coi những câu chuyện tôn vinh Jivaka như vị tổ sư là mốc thời gian hình thành của các kỹ thuật ngày nay.

Các văn bia tại chùa Wat Pho ở Bangkok là một con đường để tiếp cận tư liệu thành văn. Được tạo dựng dưới triều Rama III vào thập niên 1830, chúng lưu giữ tri thức thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó có y học. Việc đưa vào danh mục Di sản Tư liệu Thế giới năm 2011 và việc ghi danh Nuad Thai là di sản phi vật thể năm 2019 liên quan đến hai loại di sản khác nhau.

Văn hóa: chăm sóc con người và tôn kính thầy

Quyết định ghi danh của UNESCO mô tả Nuad Thai trong gia đình và cộng đồng như một cách thể hiện tình thương và sự quan tâm dành cho người khác. Bối cảnh văn hóa ấy mời ta chú ý đến mối quan hệ giữa con người với nhau chứ không chỉ những động tác nhìn thấy được.

Một số giáo huấn coi trọng wai khru, sự tôn kính thầy, và metta, lòng từ ái. Lời khấn, dịp thực hiện và vai trò của nghi lễ cần được hiểu thông qua chính trường phái hay người thực hành liên quan. Không nên đòi hỏi mọi người thực hành hay người nhận ở Thái Lan phải theo một nghi lễ hay niềm tin duy nhất.

Phát triển: sự đa dạng giữa các trường phái và cộng đồng

Phong cách cung đình (Ratchasamnak) và phong cách dân gian (Chaloeysak) là những cách phân biệt dùng để mô tả nền tảng thực hành. Chúng giúp giải thích cách dùng tay và lễ nghi, nhưng không hàm ý rằng phong cách cung đình cao hơn hay phong cách dân gian phải mạnh tay.

Phong cách miền Bắc và miền Nam cũng là những tên gọi dùng trong giảng dạy. Chúng không có nghĩa là massage ở Chiang Mai nhất định phải chậm hay ở Bangkok nhất định phải nhanh. Giáo trình của từng trường và lời giải thích của giáo viên mới cho thông tin cụ thể hơn.

Massage Thái ngày nay

Ngày nay, người ta có thể gặp phương pháp trị liệu Thái ở trường học, tiệm massage, spa và nhiều nơi khác. Trường của chùa Wat Pho giới thiệu riêng các khóa massage Thái thông thường, massage chân và massage dầu kết hợp liệu pháp hương thơm. Chỉ chữ “Thái” thôi không cho người nhận biết có mặc quần áo hay dùng dầu không, hay những vùng nào sẽ được chạm.

Trước buổi trị liệu, hãy trao đổi về dịch vụ mong muốn, trang phục, giới hạn và mong muốn về lực ấn, động tác. Thai Yoga Massage cũng là một tên gọi hay gặp, nhưng không có nghĩa thực hành này tương đương với toàn bộ yoga.

Thủ pháp tiêu biểu

Phần mô tả giới thiệu cách chạm, không phải hướng dẫn để làm theo. Cách thực hành khác nhau tùy trường phái, người thực hiện và người nhận.

  • Ấn bằng lòng bàn tay

    Cách chạm dùng bề mặt rộng của lòng bàn tay; lực ấn và nhịp điệu được trao đổi với người nhận.

  • Ấn bằng ngón cái

    Cách chạm dùng ngón cái, với khái niệm sen được hiểu trong bối cảnh của hệ thống đang học.

  • Kéo giãn có hỗ trợ

    Người thực hiện đỡ cho chuyển động, thống nhất một biên độ dễ chịu thay vì nhắm đến động tác kéo giãn thật lớn.

  • Dùng khuỷu tay, đầu gối hoặc bàn chân (tùy phong cách)

    Một số phong cách dùng các bộ phận này; đây không phải thành phần bắt buộc của mọi kiểu massage Thái.

  • Túi chườm thảo dược (chăm sóc bằng nhiệt có liên quan)

    Thực hành dùng túi thảo mộc bọc vải. Nhiệt độ và các lưu ý về da cần được trao đổi riêng.

Một ví dụ về buổi trị liệu

Một ví dụ coi trọng việc trao đổi và sự đồng ý của người nhận. Thời lượng và trình tự không phải đáp án cố định, cũng không phải hướng dẫn tự thực hiện.

  1. Trao đổi mong muốn và tình trạng sức khỏe

    Thống nhất dịch vụ, vùng được chạm và những động tác cần tránh.

  2. Chọn tư thế thoải mái

    Trao đổi về trang phục và cách kê đỡ; không có tư thế hay vùng cơ thể bắt đầu nào áp dụng cho mọi trường hợp.

  3. Kết hợp các kỹ thuật và liên tục lắng nghe phản hồi

    Điều chỉnh lực ấn và động tác hỗ trợ cho phù hợp với từng người, có thể dừng lại bất cứ lúc nào.

  4. Chia sẻ cảm nhận sau buổi trị liệu

    Dành thời gian để ngồi dậy và cho biết nếu có khó chịu; cử chỉ kết thúc khác nhau tùy nơi.

Liên hệ với giải đấu

Điểm thi đấu đánh giá phần trình diễn theo luật của giải đó, không phải xếp hạng giá trị của kỹ thuật hay văn hóa. Vui lòng xem luật thi chính thức để biết điều kiện tham gia và tiêu chí chấm điểm.

Hạng mục Thái cổ truyền

Luật thi và tiêu chí chấm điểm của hạng mục này →Kỹ thuật liên quan đến hạng mục này →Xem kết quả chính thức của giải →Gặp gỡ ban giám khảo →Xem thông tin hội thảo →

Các hình thức và trường phái liên quan

Câu hỏi thường gặp

Q.Massage Thái có nhất thiết phải đau không?

Không cần phải chịu đựng cơn đau. Cảm giác mỗi người mỗi khác; hãy cho người thực hiện biết khi thấy khó chịu và đề nghị điều chỉnh hoặc dừng buổi trị liệu.

Q.Tôi có phải cởi đồ không? Có dùng dầu không?

Hình thức thường được mô tả là mặc quần áo và không dùng dầu. Hãy hỏi rõ dịch vụ thực tế thay vì chỉ dựa vào tên trong thực đơn; các dịch vụ dùng dầu cần được giải thích riêng.

Q.Các đường “sen” là gì?

Sen là một thuật ngữ trong cách hiểu truyền thống của Thái Lan về cơ thể. Một số hệ thống giảng dạy mô tả mười đường chính gọi là sen sip. Chúng không được xem là dây thần kinh hay mạch máu theo giải phẫu, cũng không đồng nhất với kinh lạc hay nadi của các truyền thống khác.

Q.Massage Thái khác yoga như thế nào?

Massage Thái có thể bao gồm những động tác kéo giãn do người thực hiện hỗ trợ, điều này thể hiện qua tên gọi Thai Yoga Massage. Nhưng phương pháp trị liệu Thái còn có cả ấn và các cách chạm khác; nó không đồng nhất với những thực hành và triết lý rộng lớn của yoga.

Q.Ai không nên nhận massage Thái?

Loãng xương, ba tháng đầu thai kỳ, viêm hoặc chấn thương cấp tính, huyết khối hoặc bệnh tim mạch nghiêm trọng, và vừa mới phẫu thuật là những chống chỉ định hoặc cần hỏi ý kiến bác sĩ. Đặc biệt, kỹ thuật chặn dòng máu không được áp dụng cho người mắc bệnh động mạch.

Q.Nuad Thai và Nuad Boran liên quan với nhau như thế nào?

Cả hai đều được dùng để gọi massage Thái. Nuad Thai xuất hiện trong tên ghi danh của UNESCO; Nuad Phaen Boran chỉ kiểu massage truyền thống hay cổ xưa. Bách khoa này dùng Nuad Thai làm tên chính và giữ lại các tên khác để tiện tra cứu, không có ý khẳng định đã đo lường tần suất sử dụng hằng ngày.

Thuật ngữ

ヌアッドタイNuad Thai / นวดไทย
Một tên gọi của massage Thái, được dùng trong tên ghi danh của UNESCO năm 2019 và là tên chính trong bách khoa này.
ヌアボーラン／ヌアッド・ペーン・ボーランNuad Boran / Nuad Phaen Boran
Những tên gọi chỉ kiểu massage truyền thống hay cổ xưa, được dùng song song với Nuad Thai chứ không phải tên chính thức duy nhất.
セン・シップSen Sip
Mười đường sen chính: Sumana, Ittha, Pingkhala, Kalathari và các đường khác.
ワイクルーWai Khru
Sự tôn kính dành cho thầy qua cử chỉ hoặc nghi lễ; hình thức và dịp thực hiện khác nhau tùy bối cảnh.
ルーシーダットンReusi Dat Ton
Bài tự kéo giãn của các ẩn sĩ; hệ thống thể dục của Thái Lan được biết đến qua các bức tượng ở chùa Wat Pho.
ルークプラコップLuk Pra Kob
Túi chườm thảo dược hấp nóng, áp lên cơ thể như một cách ấn ấm.
メッターMetta
Lòng từ ái trong giáo lý Phật giáo; một số người thực hành coi trọng nó như thái độ trong công việc của mình.

Nguồn và tài liệu tham khảo

Bài viết dựa trên các nguồn sơ cấp, cơ quan chính thức, tài liệu học thuật và tổ chức sau đây.

  1. [1]UNESCO — Nuad Thai, traditional Thai massage (Representative List, 2019)(mở trong thẻ mới)Cơ quan chính thức
  2. [2]ワットポー（Wat Phra Chetuphon）医学碑文・ルーシーダットン像（1831〜41 年、ラーマ 3 世）Nguồn sơ cấp
  3. [3]UNESCO Memory of the World — The Epigraphic Archives of Wat Pho (2011)(mở trong thẻ mới)Cơ quan chính thức
  4. [4]Wat Pho Thai Traditional Medical School（ワットポー・タイ伝統医学校）Tổ chức
  5. [5]タイ保健省 タイ伝統・代替医療局（Department of Thai Traditional and Alternative Medicine）Cơ quan chính thức
  6. [6]Salguero, C. Pierce & Roylance, David. Encyclopedia of Thai Massage. Findhorn Press.Sách
  7. [7]Thailand Ministry of Foreign Affairs — Nuad Thai inscription (2019)(mở trong thẻ mới)Cơ quan chính thức
  8. [8]MOWCAP — The Epigraphic Archives of Wat Pho(mở trong thẻ mới)Cơ quan chính thức
  9. [9]UNESCO — Decision 14.COM 10.B.37 (family and community care)(mở trong thẻ mới)Cơ quan chính thức
  10. [10]Wat Pho Thai Traditional Medical School — Courses(mở trong thẻ mới)Tổ chức
  11. [11]ITM — Thai Chair Massage course material (NUAD BORAN usage)(mở trong thẻ mới)Tổ chức

Về bài viết này

Biên soạn từ các tài liệu đã công bố. Việc dẫn nguồn không có nghĩa là cộng đồng hay chuyên gia đã thẩm định xong, cũng không có nghĩa là công dụng đã được chứng minh. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến của những người thực hành về tên gọi, mô tả, bổ sung và đính chính.

Gửi ý kiến hoặc đính chính
Biên soạn
Massage Championship World Tour
Cập nhật lần cuối

Hình minh họa riêng cho từng kỹ thuật chỉ được đăng sau khi kiểm tra nội dung, nguồn và điều kiện sử dụng. Hình minh họa do AI tạo được ghi rõ là để giải thích, không bao giờ được trình bày như ảnh tư liệu về con người, phỏng vấn hay buổi trị liệu.

Kỹ thuật liên quan